1

İş ve Çalışma Koşulları

1.1

Uygun Olmayan Çalışma Koşulları ve İş Yönetimi

İş yönetimindeki eksiklikler, zorla çalıştırma, çocuk işçi riski, toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve taciz, insan hakları ihlalleri gibi riskler ve diğer iş gücüyle ilgili sorunlar.

• Çalışanlara işe başlamadan önce iş tanımı, görev ve sorumlulukları hakkında bilgilendirileceklerdir.
• Aşağıdaki planlar ve prosedürler, sahada herhangi bir çalışma başlamadan önce ÇŞİDB-YİGM/PUB ve Kontrolörlük Danışmanı tarafından onaylanmak üzere TTK Yüklenicisi tarafından hazırlanacaktır;
  • Davranış Kurallarını içeren TTK Yüklenicisi İşgücü Yönetim Planı (KAYEP ’in İYP ’sinden uyarlanacaktır)
  • İşçiler ve Toplum için Şikâyet Mekanizması Prosedürü (ŞMP) (Şikâyet Kaydını içerecek şekilde)
• En az aşağıdakileri içeren Çevresel, Sosyal, Sağlık ve Güvenlik (ÇSSG) ekibi oluşturulacaktır;
  • Tam zamanlı 1 (bir) Çevresel ve Sosyal Uzman
  • Tam zamanlı 1 (bir) İSG Uzmanı (ulusal mevzuata göre A Sınıfı)

X

• Hazırlanan ve onaylanan TTK yüklenicisi İYP ve ve ŞMP‘si (şikâyet kaydı dahil) ile diğer planlarının mevcudiyeti
• Kurulan ÇSSG Ekibinin mevcudiyeti

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

• Tüm çalışanlara, işe alım sürecinde ve çalışmaya başlamadan önce ulusal iş ve istihdam yasaları kapsamındaki hakları ve ŞM hakkında eğitim verilecektir.
• İşçilere, ulusal iş ve istihdam yasaları kapsamındaki haklarını (uygulanabilir toplu sözleşmeler dâhil) içeren, çalışma koşullarına ve şartlarına dair açık ve anlaşılır bilgiler ve belgeler sağlanacaktır.
• İşçilere, ulusal yasalar ve KAYEP İYP gereğince düzenli olarak ödeme yapılacaktır.
• İşçilere, ulusal mevzuat ve KAYEP İYP’ye uygun olarak haftalık dinlenme süreleri, yıllık izin, hastalık izni, doğum izni ve aile izni sağlanacaktır.
• İşçilere işten çıkarılma öncesinde yazılı bir bildirim yapılacak ve kıdem tazminatına ilişkin detaylar zamanında iletilecektir.
• İşçiler, eşit fırsat ve adil muamele ilkesine göre istihdam edilecek ve istihdam ilişkisinin hiçbir yönünde ayrımcılık yapılmayacaktır.
• Kadınlar, engelli bireyler, göçmen işçiler ve bunların çalışma yaşındaki çocukları gibi belirli gruplar dâhil olmak üzere, proje işçilerine, ÇSS2 ile uyumlu olarak uygun koruma ve destek önlemleri sağlanacaktır. Bu süreç, TTK Yüklenicisinin İYP ’sine uygun şekilde yürütülecektir.
• İşçilerin işçi örgütlerine, toplu görüşmelere veya alternatif mekanizmalara katılmalarına izin verilecektir.
• 18 yaşından küçük hiçbir çocuk, bu alt proje kapsamında hiçbir Danışman veya TTK Yüklenicisi tarafından çalıştırılmayacaktır.
• Bir bireyin tehdit, zor kullanma veya ceza tehdidi altında gönüllü olmaksızın yaptığı herhangi bir iş veya hizmet zorla çalıştırma olarak kabul edilmektedir ve bu alt proje kapsamında kullanılmayacaktır.
• TTK Yüklenicisi, panel tedarikçilerinden çocuk işçiliği veya zorla çalıştırmanın söz konusu olmadığına dair iki yazılı taahhüt/beyan alacaktır Tedarik süreci bu iki beyanı içerecektir. Zorla Çalıştırma Performans Beyanını; geçmiş performansı ve herhangi bir zorla çalıştırmayı önleme, izleme ve raporlama konusundaki gelecekteki taahhütleri kapsar, gereksinimleri alt yüklenicilerine ve tedarikçilerine aktarır.
• TTK Yüklenicisi tarafından şantiyede tüm çalışanların işyerindeki endişelerini dile getirmeleri için bir İşçi Şikâyet Mekanizması (“ŞM”) kurulacaktır. İşçinin ŞM 'sine ulaşmak için iletişim bilgileri sağlanacaktır. Ayrıntılar PKP’de verilmiştir.
• Davranış Kuralları, işçilere istihdam sürecinde paylaşılacaktır. Tüm işçiler, Davranış Kurallarına uymak ve işe alım sırasında ilgili belgeleri imzalamak zorundadır.
• Şantiyeye giriş ve çıkışlar kontrol altına alınacak, şantiyeye yetkisiz girişler engellenecektir.
• TTK Yüklenicisi, işçilerin işe başlamadan önce işe uygun olduklarını teyit edecek, özellikle altta yatan sağlık sorunları olan veya başka şekilde risk altında olabilecek işçilere özel dikkat gösterecektir.
• TTK Yüklenicisi, çalışanlara bulaşıcı hastalıklar konusunda bilgi ve farkındalık sağlayacaktır.
• TTK Yüklenicisi işçiler için güvenli içme suyu, yeterli hijyenik malzeme, konaklama, dinlenme ve yemek alanları ayarlayacaktır.
• Alt proje sahasında konaklamaya izin verilmemektedir.
• TTK Yüklenicisi, ilkyardım malzemesi içeren ilk yardım çantası veya ilkyardım odası sağlayacak ve acil durumlarda ilk yardım sağlamak üzere İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğine uygun sayıda, ilkyardım yapabilen eğitilmiş çalışanlar bulunduracaktır.
• İşçilerin sahada temel sağlık hizmetlerine erişiminin sağlanacaktır.
• Dünya Bankası’nın ÇSS10 (Paydaş Katılımı) ve ÇSS2 (İşgücü ve Çalışma Koşulları) standartlarına uyulacaktır.

X

• Azaltma önlemlerinin görsel denetimi
• Yazılı denetim kayıtları
• İşçi kayıtları
• Ödeme kayıtları
• Eğitim kayıtları
• Sağlık kayıtları
• İşçilerin şikâyet kayıtları
• Tüm işçilerin Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

1.2

İSG Konularının Yetersiz Yönetimi ve Uygulaması

İş sahalarında güvenli olmayan uygulamalar, yüksekte çalışma, dönen ve hareketli ekipmanlar, elektrik güvenliği, tehlikeli malzemelerle çalışma gibi tehlikeler nedeniyle ortaya çıkabilecek İSG ile ilgili riskler.

• İnşaat çalışmalarına başlanmadan önce, TTK Yüklenicisi tarafından aşağıdaki planlar hazırlanarak ÇŞİDB-YİGM/PUB ve Kontrolörlük Danışmanının onayına sunulacaktır.
  • İnşaat sahasına yönelik İSG risk değerlendirmesine dayalı İSG Planı (çalışma prosedürleri, örneğin çalışma izinleri gibi, kontrol listeleri ve günlük kayıt formları dâhil),
  • Acil Durum Hazırlık ve Müdahale Planı,
  • Kaza araştırma ve kök neden analizi prosedürü.
• Faaliyetleri planlarken, net bir anlayış oluşturmak için faaliyetlerin risk seviyesi için İSG Uzmanı ile görüşülerek;
  • İnşaat faaliyetleri için tehlikeleri ve bunların nasıl önlenebileceğini,
  • İlgili çalışanların becerileri ve işleri yeterli bir şekilde yapmaya uygunluğu
  • İş ekipmanları ve makineleri ve bunların riskleri ortadan kaldırmak için yeterliliği
  • İyi uygulamalara göre elektrik güvenliğini göz önünde bulundurulacaktır.
• Yüksek riskli faaliyetlerden mümkün olduğunca kaçınılacak ve belirlenen riskler için kontrol hiyerarşisi yöntemini kullanılacaktır.
• İnşaat çalışmalarına başlamadan önce işe özgü bir risk değerlendirmesi yapılacak ve riskin önlenmesi için uygulanabilir önlemler ile önlemenin mümkün olmadığı durumlarda riski en aza indirmek için yeterli tedbirler sağlanacaktır.
• İşe başlamadan önce çalışanlara uygun işe alıştırma, sağlık ve güvenlik eğitimi ve bilgileri sağlanacaktır.
• İSG ve acil durum senaryoları doğrultusunda tatbikatlar ve eğitim programları gerçekleştirilecektir.
• İnşaat başlamadan önce tüm gerekli izinler ve yeraltı altyapı/tesisat haritaları ilgili kurumlardan temin edilecek, yeraltı altyapısının bulunduğu alanlarda kazı çalışmaları yapılmayacaktır.

X

• İSG Planı,
• Acil Durum Hazırlığı ve Müdahale Planı
• Kaza araştırması ve kök neden analizi prosedürü
• Toplantı tutanakları
• Risk değerlendirmesi Yeraltı altyapısı /tesisat haritaları

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

• Tüm faaliyetler 30 Haziran 2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine ve ayrıca DB ÇSG Kılavuzuna uygun olarak yürütülecektir
• Çalışanları bilgilendirmek için inşaat sahalarına önemli kurallar ve uyulması gereken düzenlemeleri içeren uygun sağlık ve güvenlik işaretleri yerleştirilecektir.
• TTK Yüklenicisinin iş güvenliği uzmanı tarafından inşaat işçilerine, o gün yürütülecek inşaat faaliyetlerinin Ç&S ve İSG riskleriyle ilgili kısa işbaşı konuşmaları (toolbox talk) düzenlenecektir.
• Çalışanlar için güvenli bir çalışma ortamı sağlanacaktır.
• Faaliyetlere başlanmadan önce, uluslararası en iyi uygulamalar ve Türk mevzuatına ve standartlara uygun kişisel koruyucu donanım (KKD) temin edilecektir.
• TTK Yüklenicisi, çevre, etkilenen topluluklar, halk veya çalışanlar üzerinde önemli olumsuz etkileri olabilecek (kaza, dökülme, ölüm, uzuv ya da göz kaybı, 72 saat veya daha fazla işten uzak kalmayı gerektiren zaman kaybı yaralanmaları, vb.) ciddi bir olay durumunda, olayları derhal Kontrolörlük Danışmanı aracılığıyla PUB’a bildirecektir. Ardından, PUB, herhangi bir ciddi olayı 1 gün içinde DB’ye bildirecek, 2 gün (48 saat) içinde DB’ye yazılı bildirim yapacak ve 30 iş günü içinde olay inceleme raporunu, kök neden analiziyle birlikte düzeltici eylem planını DB’ye gönderecektir.
• Çalışma sahasını günlük olarak temizlenecek ve molozlar uzaklaştırılacaktır.
• Tehlikeli maddelerin depolanması, taşınması ve dağıtımı sırasında güvenlik yönergelerine uyulacak; yanlış kullanım, dökülme ve insanların kazaya maruz kalma riski en aza indirilecektir.
• Tehlikeli maddeler:
  • Sızdırmazlık önlemleri alınmış kapalı alanlarda depolanacak,
  • Yalnızca deneyimli personel tarafından kullanılacak,
  • Çalışanlar, kimyasallara sınırlı miktar ve sürede maruz kalacak,
  • Kimyasal kullanılan tüm alanlarda havalandırma sistemlerinin kurulacaktır.
• Çatılarda veya açık alanlarda depolanan gevşek ya da hafif malzemelerin uçma veya dağılma riskine karşı gerekli güvenlik önlemleri alınacaktır.
• Hortumlar, elektrik kabloları, kaynak bağlantı kabloları gibi ekipmanların yoğun kullanılan geçiş yollarında veya alanlarda dağınık bir şekilde bulunması önlenecektir.
• Şiddetli yağmur ya da herhangi bir acil durum sırasında tüm çalışmalar askıya alınacaktır.
• Yükseklikte çalışma gerektiren inşaatlar için aşağıdaki önlemleri alınacaktır:
  • Çalışmaların mümkün olduğunda yerden gerçekleştirilmesi.
  • Aşağıdaki kişisel risklere sahip bireylerin yüksekte çalışma görevlerini gerçekleştirmesine izin verilmemesi: görme/denge sorunları; osteoporoz, diyabet, artrit veya parkinson gibi bazı kronik hastalıklar; uyku ilaçları, sakinleştiriciler, tansiyon ilaçları veya antidepresanlar gibi belirli ilaçları kullananlar; son 12 ay içinde düşme geçmişi olanlar, vb.
  • Görevi yalnızca yeterli beceri, bilgi ve deneyime sahip kişilerin gerçekleştirmesine izin verilmesi.
  • Yüksekte çalışma yapılacak alanın (ör. çatı) güvenli olup olmadığını kontrol edilmesi.
  • Kırılgan yüzeylerde veya yakınlarında çalışırken önlem alınması.
  • Yüksekte çalışma için tam vücut kemeri ve diğer kişisel koruyucu ekipmanlar ile mobil iskeleler veya korkuluklar gibi standartlara ve ilgili mevzuata uygun toplu düşme koruma önlemlerinin sağlanması.
  • Platformların zemine sabitlenmesi,
  • Yaşam hatları, uyumlu korkuluk sistemleri gibi özel yapısal güvenlik önlemlerinin alınması.
• Mobil vinçler ve forkliftler gibi özel araçların güvenli şekilde çalıştırılması için nitelikli (belgeli) operatörler işe alınacaktır. Bu araçların yükleme ve boşaltma işlemlerinde güvenlik önlemlerine dikkat edilecektir.
• Tüm iş makinelerinin sesli ve ışıklı ikaz sistemleri aktif olacaktır. Her hareketli ekipman operatörüne, ekipman hareketlerini yönlendirecek bir işaretçi tahsis edilecektir.
• Tüm enerjili elektrikli cihazlar ve hatlar inşaat faaliyetlerinden önce uyarı işaretleri ile işaretlenecektir.
• Ekipman bozulmaları veya ufak arızalardan kaynaklanabilecek ciddi kazaları önlemek için araçların düzenli bakımı yapılacaktır.
• Tüm elektrik kabloları, telleri ve taşınabilir el aletleri aşınmış ya da açıkta kalan kablolar açısından kontrol edilecek ve taşınabilir el aletleri için üretici tarafından belirtilen maksimum işletme voltajı önerilerine uyulacaktır.
• Tüm eğitimleri ve olayları (kazalar, dökülmeler, ölümler, göz veya uzuv kaybı, 72 saat veya daha uzun süre işten uzak kalmayı gerektiren yaralanmalar vb.) ve bunların yanı sıra ramak kala tehlikeli durumları kayıt altına alınacaktır.
• GES kablolama güzergâhları ve mevcut altyapıda herhangi bir çakışma olması durumunda ilgili kurumlardan yetkili personel gözetiminde gerekli çalışmalar yapılacak, tesisat bulunan bölgelerde elle kazı yapılacaktır.
• TTK Yüklenicisi tarafından şantiyede tüm çalışanların işyerindeki endişelerini dile getirmeleri için bir İşçi Şikâyet Mekanizması (“ŞM”) kurulacaktır. İşçinin ŞM 'sine ulaşmak için iletişim bilgileri sağlanacaktır. Ayrıntılar PKP ’de verilmiştir.
• Acil durum planlarının uygulanabilirliği, tatbikat ve eğitimlerle pekiştirilecektir.
• Dünya Bankası’nın ÇSS 2 (İşgücü ve Çalışma Koşulları) standartlarına uyulacaktır.

X

• Azaltma önlemlerinin görsel denetimi
• Yazılı denetim kayıtları
• Eğitim kayıtları
• İSG kayıtları
• Operatör sertifikaları
• Bakım/periyodik kontrol kayıtları
• Olay kayıtları
• Çalışan şikâyetleri kayıtları

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

• Yararlanıcı 6331 sayılı Kanun’un tüm gerekliliklerini uygulayacaktır.
• Yararlanıcı İSG’nin tam olarak sağlanabilmesi için iş ortamında oluşabilecek tehlikelerin, sağlığa zararlı olabilecek şartların, risk ve tehlike oluşturacak durumların ortadan kaldırılmasını sağlayacaktır.
• Acil durum planlarının uygulanabilirliği, tatbikat ve eğitimlerle pekiştirilecektir.

X

• Ortak Sağlık Güvenlik Birimi kayıtları
• Kazaların mevcudiyeti

X

Yararlanıcı

İnşaat Maliyetine Dahil

2

Kaynak Verimliliği, Kaynak Kirliliğin Önlenmesi ve Yönetimi

2.1

Kaynak Verimliliği:

Kaynaklara erişim veya uygunsuz kaynakların kullanımı nedeniyle oluşabilecek potansiyel risk

• Şantiyede su kullanılması veya TTK Yüklenicisinin bina yönetimlerinden, binaların su tesisatlarını kullanmak için gerekli izinleri alamaması durumunda, olası inşaat faaliyetlerinde kullanılacak su, su tankerleri aracılığıyla temin edilecektir ve oluşan atık suyun bertarafı 2872 sayılı çevre kanunu hükümlerine uygun olarak ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde sağlanacaktır.
• Lisanslı firmalardan çevre dostu güneş panelleri tedarik edilecektir.
• Beton, yerel lisanslı hazır beton tesislerinden tedarik edilecektir.
• TTK Yüklenicisi, binaların yönetimlerinden mevcut elektrik gücünü kullanmak için gerekli izinleri alamazsa, inşaat faaliyetlerinde kullanılacak elektriği jeneratörlerle temin edecektir.
• İnşaat faaliyetlerinde kullanılacak elektrik, yakıt (jeneratörler için) ve su tüketimi kaydedilecek ve kaynak kullanımı günlüklerine işlenecektir.
• Dünya Bankası ÇSS 1,3,4 ve 5 hükümlerine uyulacaktır.

X

X

• Azaltıcı önlemlerin görsel denetimi
• Yazılı denetim kayıtları
• Tüketim kayıtları
• Kaynak kullanımı günlükleri

X

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

2.2

Su Kaynakları:

İnşaat faaliyetlerinden kaynaklanan atık su/atıklar nedeniyle yakınlardaki yerüstü sularında su kirliliği.

• Erozyon ve sedimantasyon kontrol önlemleri (ör. Saman balyaları ve/veya silt çitleri) oluşturarak, toprağın alandan taşınması, bitişikteki yol ve arazilere akış yaparak çevresel etkilere yol açması engellenecektir.
• Yerüstü suları üzerinde olası olumsuz etkileri önlemek için yerüstü sularının yakınına/içine atıklar kontrolsüz olarak bırakılmayacak, atıksu deşarjı yapılmayacaktır. Kirli malzemeler, katı atıklar, toksik veya tehlikeli maddeler su kütlelerine depolanmayacak, dökülmeyecek veya atılmayacaktır. Her türlü atık bertaraf işlemi ve atıksu deşarjı 2872 sayılı çevre kanunu hükümlerine uygun olarak ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde sağlanacaktır.
• İnşaat araçları ve makineleri (gerektiği takdirde) yalnızca daha önce belirlenmiş alanlarda yıkanacak, böylece akıntıların doğal yerüstü sularını kirletmesi önlenecektir.
• Hijyenik amaçlar için kamu bina tuvaletlerini kullanılacaktır. Kontrolörlük Danışmanı ve kamu bina yöneticileri, herhangi bir rahatsızlık ve sıkıntıyı önlemek için bina kullanıcılarının özelliklerini ve niteliklerini göz önünde bulundurarak işçilerin kullanabileceği tuvaleti belirleyecek ve ardından TTK Yüklenicisine yalnızca belirlenen tuvaletin kullanılacağı konusunda bilgi verecektir.
• Alt-proje faaliyetleriyle içme ve hijyen amaçlı suyun kullanılabilirliğini etkilenmesinin önüne geçilecektir.
• Nehir yataklarının kurumasına veya yerleşim alanlarının su basmasına yol açabileceğinden dolayı; doğal su yollarının akışını hiçbir şekilde engellenmeyecektir veya başka bir yöne yönlendirilmeyecektir.
• Hiçbir doğal su kaynağını kullanmayacak ve hiçbir doğal su kaynağına müdahale edilmeyecektir.
• Beton işleri suyollarına giden drenaj sistemlerinden ayrı tutulacaktır.
• Tehlikeli atık varilleri/konteynerleri (yağ, yakıt, boya vb. ile kontamine olmuş dâhil) tüm kimyasal depolama kapları, inşaat sırasında toprak, yerüstü ve yeraltı suyu kirliliği riskini en aza indirmek için önceden belirlenen geçici depolama alanında depolanacak, çevresel tüm koşullardan izolasyonu sağlanacaktır.
• Kirli maddeler, katı atıklar, toksik veya tehlikeli maddeler su kütlelerine depolanmayacak, dökülmeyecek veya atılmayacaktır.
• Olası risklere karşı dökülme kitleri, inşaat alanlarında her zaman hazır bulundurulacaktır.
• Çalışanlar dökülmeler ve sızıntılar konusunda eğitilecektir.
• Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
• Dünya Bankası ÇSS 1 ve 5 hükümlerine uyulacaktır.

X

X

• Azaltıcı önlemlerin görsel denetimi
• Yazılı denetim kayıtları
• Lavabo tahsisiyle ilgili kayıtlar
• Eğitim kayıtları
• Şikâyet/öneri kayıtları

X

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

2.3

Toprak ve Yeraltı Suyu

Uygunsuz atık yönetimi, uygunsuz kimyasal kullanımı, kazara dökülmeler ve toprak erozyonu nedeniyle oluşan toprak ve yeraltı suyu kirliliği

• Atıkların doğru yönetimi için aşağıda yer alan “Katı ve Tehlikeli Atık” bölümünde belirtilen azaltma önlemleri uygulanacaktır.
• Kimyasallar dâhil tüm tehlikeli malzemeler dökülme ve devrilme riskini önlemek için belirlenmiş bir depolama alanında depolanarak güvence altına alınacaktır.
• Kimyasallar, amacına uygun kullanılacaktır.
• Tüm tehlikeli veya toksik maddeler, bileşim, özellikler ve kullanım bilgilerini içeren etiketlere sahip güvenli kaplarda geçici olarak depolanacaktır. Tehlikeli maddelerin kapları, sızıntıyı ve sızmayı önlemek için sızdırmaz bir muhafaza içinde yerleştirilecektir.
• Sahada kullanılan her kimyasalın güvenlik bilgi formlarını temin edilecektir ve detaylarının İSG profesyonelleri (isg uzmanı, işyeri hekimi vb.)  ve kimyasal kullanıcıları tarafından bilindiğinden emin olunacaktır.
• Kısmen kullanılmış kimyasal kapların kapaklarının kullanılmadıkları sürece sıkıca kapalı olduğundan emin olunacaktır.
• Herhangi bir tehlikeli malzeme veya tehlikeli atığın dökülmesi durumunda, maruziyet alanını sınırlamak için dökülme müdahale yöntemleri uygulanacaktır. Kirlenmiş malzemeler, örneğin sızıntıya maruz kalan toprak, toplanarak tehlikeli atık olarak depolanacaktır ve temiz toprak ile karıştırılmayacaktır. Olaylar kayıt altına alınacak ve olayın tekrarını önlemek için nedenleri araştırılacaktır.
• Çalışanlara dökülme müdahale önlemleri konusunda eğitim verilecektir.
• Olası risklere karşı dökülme kitleri, inşaat alanlarında her zaman hazır bulundurulacaktır.
•  
• Kimyasalların taşınması sırasında dökülme müdahale malzemelerinin hazır bulundurulması sağlanacaktır.
• Çalışanlara kimyasalların doğru taşınması ve kullanımı konusunda güvenlik bilgi formları referans alınarak eğitim verilecektir ve tehlikeli maddelerle çalışırken koruma sağlamak için uygun kişisel koruyucu donanımların (“KKD”) kullanımını zorunlu kılınacaktır.
• Yağlı bezler, yağ filtreleri, kullanılmış yağlar gibi bakım malzemeleri toplanacak ve lisanslı bertaraf firmalarına verilmek suretiyle bertaraf edilecektir. Kullanılmış yağlar asla toprağa veya sulara dökülmeyecektir.
• Kurşun bazlı boyalar, asbest gibi onaylanmamış toksik malzemeleri kullanılmayacaktır..
• İnşaat çalışmalarını uygun olduğu durumlarda kurak sezonda (yağışsız) gerçekleştirme üzere planlanacaktır.
• Üst toprak 10 cm derinliğe kadar sıyrılacak ve kablolama tamamlanana kadar üst toprak, kablo hendeklerinden birinin kenarında depolanacaktır. Üst toprak, alt topraktan ayrı depolanacaktır; bunu sağlamak için, hendek kenarının her iki tarafı ayrı depolama alanı olarak kullanılacaktır. Kablo hendeklerinin geri doldurulması sırasında önce alt toprak dökülecek, ardından üst toprak alt toprağın üzerine serilecektir.
• Fazla kazı malzemesi (varsa) alt-proje alanı içinde izin verilen uygun belirlenmiş alanlarda depolanacaktır ve Fazla kazı malzemesi depolanırken yağmur ve rüzgar gibi dış etkenlerden etkilenmeyecek şekilde depolanacaktır.
• Fazla kazı malzemesi, Belediyenin onayladığı alanlara taşınacaktır. Fazla kazı malzemesinin taşınması ve bertarafı için Belediyeden yazılı onay alınacaktır. Bertaraf işlemiyle ilgili makbuzu kanıt olarak alınacak ve arşivlenecektir.Beton mikserlerindeki artık beton, inşaat alanına, çevresine veya erişim yollarına boşaltılmayacaktır. Boşaltma beton tesislerinde yapılacaktır. Mikser operatörleri bu doğrultuda bilgilendirilecektir.
• Tüm çalışanlara, belirlenen önlemleri ve en iyi uygulamaları takip etmeleri için eğitim verilecektir.
• İş makinesi ve araç bakım-onarım işlemlerinin proje sahasında yapılmayacaktır.
• Bitkiler köklerinden sökülmeyecek, toprak tutma işlevi korunacaktır.
• Dünya Bankası ÇSS 1,3 ve 4 hükümlerine uyulacaktır.

X

X

• Azaltma önlemlerinin görsel denetimi
• Yazılı denetim kayıtları
• Kaza/olay kayıtları
• Sızıntı kitlerinin mevcudiyeti
• Materyal Güvenlik Verileri
• Sahada kullanılan kimyasalların listesi
• Güvenlik bilgi formları
• Üst toprak sıyırma kayıtları
• Fazla kazılmış malzemenin kayıtları
• Belediye ile resmi yazışmalar
• Eğitim kayıtları
• Şikâyet/öneri kayıtları

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dahil

2.4

Katı atıklar

Kurulum/İnşaat faaliyetlerinden kaynaklanan atıkların uygunsuz yönetimi nedeniyle ortaya çıkan Ç&S riskler.

• Atık yönetimi planı uygulanacaktır.
• Atıkları atık yönetim hiyerarşisine (önleme, azaltma, yeniden kullanma, geri dönüşüm, geri kazanım, bertaraf) uygun şekilde yönetilecektir.
• Atıkları geri dönüştürülebilir, tehlikeli ve tehlikesiz olarak ayrıştırılacaktır. Atıklar türlerine göre ayrılacak ve uygun konteynerlerde saklanacaktır. Tehlikesiz, inert ve biyolojik olarak ayrışabilen atıklar ile geri dönüştürülebilir atıklar ayrı ayrı toplanacak ve tehlikeli atıkların diğer türlerle karışmasını önlemek için özel dikkat gösterilecektir.
• Geçici Atık Depolama Alanı oluşturulacaktır (inşaat alanında kurulacaktır). Bu alan, yeterli hacimde ve sayıda sızdırmaz atık konteynerleri, sızıntıyı önlemek için geçirimsiz yüzey, yerleştirilmiş dökülme kitleri, uygun yangın söndürme ekipmanları ile kapaklı/çatı ile kapatılmış olacaktır. Ayrıca
  • Yüzey ve yağmur sularından etkilenmeyecek,
  • Kapının her zaman kilitli olacak,
  • Alan sorumlu bir personel tarafından yönetilecek,
  • Atık giriş-çıkış kayıtları tutulacak,
  • Atıklar, türlerine göre ayrı bölmelerde/konteynerlerde (atık kodları ile etiketlenmiş) birbiriyle reaksiyona girmeyecek şekilde bu alanda geçici olarak depolanacaktır.
• İnşaat aşamasında oluşacak metal, plastik malzemeler, elektronik atıklar, kablolar vb. ayrı olarak toplanacak ve sahada TTK Yüklenicisi tarafından kurulacak Geçici Atık Depolama Alanında lisanslı sözleşmeli firmaya teslim edilene kadar saklanacaktır.
• Belediye atıkları, alt proje sahasına yerleştirilecek geçici atık konteynerlerinde toplanacak, Belediye tarafından toplanarak ilin düzenli depolama alanında bertaraf edilecektir.
• İnşaat makinelerinin yağ değişimleri, sahada atık yağ oluşumunu önlemek amacıyla makinelerin bakımından sorumlu lisanslı servislerde yapılacaktır.
• Atıklar lisanslı bertaraf tesislerinde (örneğin hafriyat atıkları depolama alanları, düzenli depolama sahaları, geri dönüşüm/geri kazanım tesisleri vb.) bertaraf edilecektir.

X

• Azaltma önlemlerinin görsel denetimi
• Kurulu Geçici Atık Depolama Alanının mevcudiyeti ve durumu
• Lisanslı şirketlerle yapılan sözleşmeler
• Atık makbuz kayıtları
• Eğitim kayıtları
• Şikâyet kayıtları

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

• Şantiye bakımı ve onarımı sırasında oluşan kırık, hasarlı PV panel atıkları lisanslı firmalara teslim edilecektir.
• Panellerin temizliği gerekiyorsa, atık suyu tankta toplayan vakumlu güneş paneli temizleme ekipmanları (veya kuru temizleme sistemleri) kullanılacaktır.
• GES söküm/devre dışı bırakma işlemleri için Saha Kapama Planı, hazırlanacaktır. Bu plan, PV modüllerinin nasıl söküleceği, bertaraf edileceği ve alanın nasıl eski haline getirileceğine dair prosedürleri içerecektir.
• Saha Kapama Planı'nda belirtilen söküm/devre dışı bırakma çalışmaları, yetkin bir yükleniciye ihale edilecek ve Yararlanıcı tarafından denetlenecektir. Sözleşmeli devre dışı bırakma şirketi, çıkarılan ömrünü tamamlamış PV modüllerinin, Atık Yönetimi Yönetmeliği ve diğer ilgili düzenlemelere uygun olarak lisanslı atık bertaraf/geri dönüşüm tesislerinde bertaraf edilmesinden sorumlu olacaktır.
• Yararlanıcı, sözleşmeli devre dışı bırakma yüklenicisinin atık bertaraf stratejisini kontrol edecek/onaylayacak ve uygulamasını denetleyecektir.
• Dünya Bankası ÇSS 1,3 ve 4 hükümlerine uyulacaktır.

X

• Söküm/Devre dışı bırakma Yüklenicisi ile yapılan sözleşme
• Sözleşmeli devre dışı bırakma yüklenicisinin atık bertaraf stratejisi
• Atık makbuz kayıtları

X

Yararlanıcı

İşletme Maliyetine Dâhil

2.5

Hava Kalitesi

İnşaat faaliyetleri ve iş ekipmanları ve araçlarından kaynaklanan emisyonlar ve bu araçlardan nedeniyle proje alanı ve çevresinde oluşan toz kirliliği

• Agrega malzemelerinin, rüzgârlı günlerde ince toprak partiküllerinin havaya karışmasını veya sokak hayvanları tarafından dağıtılmasını önlemek için üzeri kapalı şekilde depolanması sağlanacaktır.
• Yollar temiz tutulacak ve sulanacaktır.
• Gerekli hallerde araç lastikleri temizlenerek şantiyeden çıkış yapılacaktır.
• İnşaat sırasında pnömatik delme işlemi yapılması durumunda, tozu bastırmak için sürekli su spreyleme ve/veya inşaat toz bariyerleri kullanılacaktır.
• Çevredeki ortamı (yollar, kaldırımlar) molozlardan arındırılarak tozun en aza indirilmesi sağlanacaktır.
• Yerleşim alanlarından geçen araçların hızları kontrol edilerek taşımadan kaynaklanan toz yayılımı minimize edilecektir.
• Toprak yollar üzerinde araç hızları, toz yayılımını en aza indirmek için saatte 30 km ile sınırlandırılacaktır.
• Tozuma riski olan malzemeleri (hafriyat vb.) taşıyan kamyonların üzeri tamamen kapatılarak toz emisyonu azaltılacaktır.
• Düzenli olarak saha temizliği yapılacak olup, sahada oluşan ağaç, çalı vb. biyo-bozunur atıkların yakılması yasaklanacaktır.
• İnşaat araçlarının gerekmedikçe şantiyelerde rölantide çalıştırılmasından kaçınılacaktır.
• Avrupa Euro VI standartlarına uygun düşük emisyonlu araçlar tercih edilecektir.
• Ulaşım faaliyetlerinde kullanılacak tüm araçlar, egzozdan ölçülen emisyonlarla her yıl yenilenen bir egzoz emisyon pulu alacaktır.
• Sahada kullanılan araçların, iş makinelerinin ve diğer tüm iş ekipmanlarının düzenli bakımları yapılacaktır.
• Araçların egzoz sistemleri periyodik olarak kontrol edilecektir. Günlük bakım her vardiyada yapılacak ve her aracın çalışma süresi, periyodik bakım için toplam çalışma saatlerini takip etmek amacıyla operatör tarafından kaydedilecektir.
• Jeneratörlerin / makinelerin / ekipmanların / araçların çalışma saatleri çalışma programına uygun şekilde azaltılacaktır.
• Tüm iş ekipmanları ve makineleri, üreticinin bakım prosedürlerine göre düzgün çalışır durumda tutulacak ve düzenli olarak bakımları yapılacaktır.
• Arıza nedeniyle karbon monoksit (CO), partikül madde (is, toz, tanecik vs.) ve hidrokarbonlar vb. emisyonlara sebep olan iş ekipmanı, iş makinaları ve diğer araçların kullanımından kaçınılacaktır. Bir yedek ekipman/iş makinası/araç gelene kadar veya arıza giderilene kadar çalışma durdurulacaktır.
• Tüm işçilere, alınan önlemleri ve en iyi uygulamaları takip etmeleri için eğitim verilecektir.
• En yakın alıcı kaynaklardan tozla ilgili herhangi bir şikâyet alınırsa, yetkilendirilmiş bir laboratuvar tarafından 24 saatlik toz ölçümleri yaptırılacaktır. Ölçülen seviyeler (DB Grubu’nun Genel Çevresel Sağlık ve Güvenlik (ÇSG) Kılavuzunda belirtilen) limit değerlerin üzerinde ise bu konuda iyileştirme önlemleri alınacaktır, ör: ıslak baskılama/sulama faaliyetlerinin artırılması, toksik olmayan kimyasalların uygulanması, hız/taşıma trafiğinin daha da azaltılması.
• Dünya Bankası ÇSS 1,3 ve 4 hükümlerine uyulacaktır.

X

X

• Azaltma önlemlerinin görsel denetimi
• Yazılı denetim kayıtları
• Su püskürtme sıklığı gibi hava kalitesi kontrol önlemlerinin kayıtları
• Bakım/periyodik kontrol kayıtları
• Eğitim kayıtları
• Şikâyet/öneri kayıtları
• Şikâyetlerin mevcut olması durumunda ölçüm sonuçları

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

2.6

Gürültü:

Çalışma ekipmanları, iş makinaları ve diğer araçlardan kaynaklanan gürültü kirliliği

• Faaliyetler, en gürültülü faaliyetlerin en az rahatsızlığa yol açacak dönemlerde gerçekleştirilmesi için topluluklara danışılarak planlanacaktır.
• İnşaat makinelerinin ve ekipmanlarının bakımı düzenli ve periyodik olarak yapılacaktır. Günlük bakım her vardiyada yapılacak; her aracın çalışma süresi operatör tarafından kaydedilecek ve periyodik bakım için toplam çalışma saatleri takip edilecektir. Periyodik bakım her 50, 250, 500, 1000, 2000 saat olacak şekilde periyodik olarak çalışma yapılacaktır. Bakım formları düzenli olarak doldurulacaktır;
• Düşük gürültü seviyesine sahip ekipmanlar seçilecektir.
• Ulaştırma faaliyetlerinde kullanılacak tüm araçlar, Karayolu Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen hız limitlerine uyacaktır;
• Proje ulaşımının toplumsal alanlardan geçmesinin en aza indirilecek, gerekiyorsa tampon bölge (Ağaç sıraları, bitkilendirme vb.) oluşturulacaktır.
• Herhangi bir şikâyet durumunda, yetkilendirilmiş bir çevre laboratuvarı tarafından gürültü ölçümleri yaptırılacak ve bu konuda gerekli durumda gürültü bariyerleri, bitkisel gürültü perdeleri (ağaçlandırma vb. uygulamalar) kullanılarak iyileştirme önlemleri alınacaktır.
• İnşaat çalışmaları 07:00 - 19:00 saatleri arasında gerçekleştirilecektir. Gerekli olmadıkça gece çalışması yapılmayacaktır. Gece operasyonları gerekli görülürse ve gürültü seviyeleri yüksek olacaksa, çalışmadan etkilenmesi muhtemel kişi/kurum/kuruluşlar inşaat faaliyetlerinin saatleri hakkında 1 hafta önceden bilgilendirilecektir;
• Tüm inşaat faaliyetleri, DB Grubu Genel ÇSG Kılavuzunda belirtilen gürültü limitlerine uygun olarak gerçekleştirilecektir (eşik değerler için https://www.ifc.org/content/dam/ifc/doc/2000/2007-general-ehs-guidelines-noise-en.pdf adresine bakınız)
• TTK Yüklenicisi, izleme sonuçları doğrultusunda gürültü bariyerleri gibi ek önlemler alacaktır;
• Gürültü ile ilgili şikâyetleri yönetmek için bir ŞM kurulacaktır.
• İş programı, hassas alıcılarla iletişime geçilerek ayarlanacaktır.
• Herhangi bir gürültü şikâyeti alındığında, yetkilendirilmiş bir laboratuvar tarafından gürültü ölçümleri yaptırılacaktır. Ölçülen seviyeler (DB ÇSG Kılavuzunda belirtilen) limit değerlerinin üzerindeyse bu konuda iyileştirme önlemleri alınacaktır. (mekanik ekipmanlar için sese ilişkin bariyerlerin kurulması, belirli ekipmanlar veya işlemler için çalışma saatlerinin sınırlanması vb.)
• Dünya Bankası ÇSS 1,3 ve 4 hükümlerine uyulacaktır.

X

X

• Araç bakım kayıtları
• Alınan şikâyetler
• Şikâyetlerin mevcut olması durumunda ölçülen gürültü seviyeleri

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

3

Toplum Sağlığı ve Güvenliği

3.1

Toplumun Sağlığı ve Güvenliği

Trafik ve yolla ilgili riskler (yetersiz trafik yönetimi nedeniyle nüfusa yönelik riskler), sahaya yetkisiz giriş ve çalışanların topluma karşı uygunsuz davranışları

• Özellikle yerleşim yerlerinden, okullar, sağlık merkezleri veya diğer hassas alanlardan geçerken araçların hızı kontrol edilecektir.
• İnşaat alanını etrafı sağlık ve güvenlik işaretlemeleri ile çevrelenecek, malzeme stokları/depo alanlarını halkın erişiminden korunacak, tehlikeli yerlere sağlık ve güvenlik levhaları yerleştirilecektir.
• Yetkisiz kişilerin alt-proje alanına girmesine izin verilmeyecektir.
  • Paydaşlar için gündüz saatlerinde trafiği yönlendirmek için trafik güvenliği personelini kullanılacaktır. Bu paydaşlar; Kamu binaları için; idareciler, personel ve ziyaretçiler,
  • Üniversite ve Yurtlar için; Tesislerde/binalarda çalışan yöneticiler, öğretmenler ve diğer çalışanlar, öğrenciler, aileleri ve ziyaretçiler,
  • Hastaneler için; Tesislerde/binalarda çalışan yöneticiler, sağlık profesyonelleri ve diğer çalışanlar, hastalar, aileleri ve ziyaretçiler
• İnşaat alanını yeterli gece aydınlatması sağlanacaktır.
• İnşaat alanının çevresini temiz tutulacaktır. Yangın riskini önlemek için kırık camları derhal temizlenecektir.
• Ekipmanın bozulması veya ufak arıza belirtileri nedeniyle meydana gelebilecek ciddi kazaları en aza indirmek için araçların düzenli olarak bakımını yapılacaktır.
• Trafik yönlendirmeleri sırasında engelli kişilerin ihtiyaçları göz önünde bulundurulacaktır.
• İnşaat çalışmaları sırasında kamu binalarının (örneğin, okullar, hastaneler vb.) girişleri başka girişlere yönlendirilirse, engelli kullanıcılar için uygun yapıların oluşturulması sağlanacaktır.
• Şantiye alanının düzgün bir şekilde güvenliğinin sağlanması ve inşaatla ilgili trafiğin uygun şekilde düzenlenmesi (ör: uygun güzergâh planlaması) sağlanacaktır. Bu kapsamda aşağıdakiler dâhil olup ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere önlemler alınacaktır:
  • Levhalama, uyarılar, bariyerler ve trafik yönlendirmeleri: Şantiye alanı görünür olacak ve halk tüm potansiyel tehlikelere karşı uyarılacaktır.
  • Trafik yönetim sistemi ve personel eğitimi: Özellikle şantiye girişleri ve şantiye çevresindeki inşaat trafiği için güvenli geçişler ve yayalar için geçiş noktaları sağlanacaktır.
  • Çalışma saatlerinin yerel trafik düzenine göre ayarlanması: Örneğin, yoğun saatlerde veya iş/okul başlangıç-bitiş saatleri büyük taşıma faaliyetlerinden kaçınılacaktır.
• Tüm çalışanlar, alınan önlemleri ve en iyi uygulamaları takip etmeleri konusunda eğitilecektir.
• Güvenlik personeline Davranış Kuralları hakkında eğitim verilecek ve paydaşlara yönelik olası kötü davranışların önlenmesi sağlanacaktır.
• TTK Yüklenicisi ve Kontrolörlük Danışmanı, topluluk sağlığı ve güvenliğini etkileyen ciddi olayları (örn: proje araçlarının neden olduğu trafik kazaları veya CSİ/CT ile ilgili şikâyetler) derhal PUB’a bildirecektir.
• İnşaat ve montaj faaliyetleri kademeli olarak sürdürülecek ve otoparkın tamamı aynı anda kapatılmayacaktır. Bu süreçte otopark kapasitesinde yaşanacak düşüşten dolayı araçların yakın yerlere/sokaklara park etmesi beklenmektedir. Paydaşlar bu konuda faaliyet öncesinde bilgilenilecektir.
• Yararlanıcı, topluluğa çalışmalar hakkında sürekli bilgi verecek ve gün içinde bu otoparkları kullanan veya bu otoparklardan geçen ev sahibi topluluğun (yararlanıcı kurum personeli, hizmet alan halk) güvenliğini ve emniyetini sağlamak için ek önlemler alacak ve yararlanıcı kuruma işe gidip gelenler/yayalar/işletmeler ve esnaf için erişim kısıtlamalarını en aza indirecektir.
• ŞM tüm toplum için açık olacak ve etkin biçimde kullanacaktır.
• Dünya Bankası ÇSS 4 hükümlerine uyulacaktır.

X

X

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

Yararlanıcı:

İnşaat Maliyetine Dâhil

• Yararlanıcı tarafından söküm/devre dışı bırakma faaliyetleri için bir Saha Kapatma Planı hazırlanacaktır. Bu plan, söküm/devre dışı bırakma sırasında alınacak topluluk güvenliği önlemleri de dâhil olmak üzere prosedürleri içerecektir.
• Saha Kapatma Planı ile belirlenen söküm/devre dışı bırakma çalışmaları, yetkin bir yükleniciye yaptırılacak ve Yararlanıcı tarafından denetlenecektir.
• Söküm/devre dışı bırakma sırasında, ilgili Yüklenici tarafından güvenlik personeli istihdam edilecektir.

X

• Güvenlik işaretlemeleri, bariyerlerin, uyarı levhalarının mevcudiyeti
• Güvenlik personelinin mevcudiyeti
• Eğitimlerin sayısı
• Toplumdan alınan şikâyetler

X

Yararlanıcı

İşletme Maliyetine Dâhil

3.2

Trafik ve Yaya Güvenliği

• Alt proje faaliyetleri nedeniyle yararlanıcı kuruma erişim kısıtlamalarını önlemek amacıyla çalışma alanı sağlık ve güvenlik işaretleri ile sınırlandırılacak, yayalar ve araçlar için ayrı geçiş yolları belirlenecek ve sağlık ve güvenlik işaretleri yerleştirilecektir. Alt projeye katılan tüm sürücülere yol güvenliği, hız sınırları, trafik kuralları ve alt proje süresince uyulması gereken gereklilikler hakkında bilgi verilecektir.
• Tüm araçların ağırlığı, Karayolu Trafik Yönetmeliği’ne göre yasal sınırları aşmayacaktır.
• Kazı malzemelerinin çıkarılması ve taşınmasının zamanlaması, yoğun saatlerde trafik yükünü artırmayacak şekilde düzenlenecektir.
• Önleyici bariyerler, uyarı şeritleri kurulacak ve ekipman taşıma yolu, yaya kaldırımlarına mesafeli olacak şekilde tasarlanacaktır.
• ŞM tüm toplum için açık olacak ve etkin biçimde kullanacaktır.
• Dünya Bankası ÇSS 4 hükümlerine uyulacaktır.

X

X

• Sürücülere sağlanan eğitim kayıtları
• Önleyici bariyerlerin, uyarı şeritlerinin mevcudiyeti

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

3.3

Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddet (TCDŞ), Cinsel Sömürü ve İstismar/ Cinsel Taciz (CSİ/CT)

• TTK Yüklenicisi, tüm çalışanların işyerinde gelecekteki çatışmaları ve kabul edilemez davranışları (örneğin, toplumsal cinsiyete dayalı şiddet, taciz, istismar vb.) önlemek amacıyla etik kurallar ve kamu iletişimi konularında oryantasyon eğitimi almasını sağlayacaktır.
• ŞM tüm toplum için açık olacak ve etkin biçimde kullanacaktır.
• Dünya Bankası ÇSS 10 hükümlerine uyulacaktır.

X

X

• Şikâyet Kayıtları
• Eğitim Kayıtları

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

3.4

Yerel ekonomi, geçim kaynakları ve istihdam üzerindeki etkiler

• Alt proje, niteliksiz, yarı nitelikli ve nitelikli işler için mümkün olduğunca yerel istihdama öncelik verecektir.
• Yerel ekonomiye katkıda bulunmak amacıyla yerel malzemelerin kullanılması ve çeşitli mal ve hizmetlerin yerel kaynaklardan temin edilmesi konusunda özen gösterilecektir.
• Otopark içerisinde herhangi bir ticari faaliyet bulunmamaktadır ve bu sebeple gelir kaybı yaşanmayacaktır.
• Dünya Bankası ÇSS 2 hükümlerine uyulacaktır.

X

• Yerel İşçi Sayısı

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

4

Biyoçeşitliliğin Korunması ve Yaşayan Doğal Kaynakların Sürdürülebilir Yönetimi

4.1

İnşaat faaliyetleri nedeniyle bitkiler ve hayvanlar için potansiyel riskler

• Herhangi bir ağacın budanması/kesilmesi gerektiği durumlarda, budanacak/kesilecek ağaçların sayısı, türü ve yaşı kaydedilecek ve Kontrolörlük Danışmanına danışılacaktır. Kontrolörlük Danışmanının onayı olmadan hiçbir ağaç budanmayacak ve kesimi yapılmayacaktır.
• Panellerin gölgelenmesi ya da kablo güzergâhında bulunmaları nedeniyle ağaçların kesilmesi gerektiği durumlarda, kesilen ağaç sayısının en az iki katı kadar ağaç tercihen aynı alana sahadaki uygulanması mümkün olmayan hallede en yakın bölgedeki bir alana dikilecektir.
• Alt-proje alanında, çevresinde ve dışında ağaç kesimi ve bitki örtüsünün tahrip edilmesi yasaktır.
• Alt-proje alanında, çevresinde ve dışında avlanma, balık tutma, yabani hayvanların yakalanması gibi avcılık faaliyetleri ve endemik bitkilerin toplanması yasaktır.
• Tüm çalışanlara alınan önlemlere uymaları ve konuyla ilgili yapılan uygulamaları takip etmeleri için eğitim verilecektir.
• Özellikle arazi tipi GESlerde, panellerin altında kalan kısım toprak olarak korunacak ve oluşacak bitkiler kimyasallarla değil, mekanik biçme yöntemleri kullanılarak temizlenecektir.
• Dünya Bankası ÇSS 1 ve 6 hükümlerine uyulacaktır.

X

• Kesilecek ağaçların kayıtları
• Kontrol önlemlerinin görsel denetimi
• Yeniden dikim kayıtları
• Eğitim kayıtları
• Şikâyet/öneri kayıtları

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

4.2

Kuşların çarpma riski

• Projede yansıtıcı özellikle olmayan panellerin kullanımına dikkat edilecektir.
• İşletme aşamasında herhangi bir çarpma olup olmadığını belirlemek ve olası çarpmaların boyutunu tespit etmek amacıyla hayvan ölümleri izlenecektir.

X

• Ölü hayvan sayısı

X

Yararlanıcı

İşletme Maliyetine Dâhil

5

Arazi Edinimi, Arazi Kullanımı Kısıtlamaları ve Gönülsüz Yeniden Yerleşim

5.1

Geçim kaynaklarına yönelik olası zararlar

• Üçüncü şahıslara ait varlıklara, arazilere, mahsullere vb. herhangi bir zarar verilmesi durumunda, TTK Yüklenicisi, kaybı DB ÇSS5 gerekliliklerine uygun olarak "tam yenileme maliyeti" üzerinden tazmin edecektir.
• Zararın kapsamını anlamak için, tazminattan önce Kontrolörlük Danışmanının desteğiyle bir araştırma yapılacak ve araştırma sonucunda ortaya çıkan düzeltici ve önleyici eylemler uygulanacaktır.
• Şikâyet mekanizması uygulanacaktır.
• Dünya Bankası ÇSS 2 ve 4 hükümlerine uyulacaktır.

X

X

• Şikâyet/öneri kayıtları
• Araştırma raporları
• Eylem Planı

X

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

6

Kültürel Miras

6.1

Kültürel veya tarihi alanlara gelebilecek olası zararlar

• Kültürel veya tarihi alanlara herhangi bir zarar verilmeyecektir.
• Kazı faaliyetlerine katılacak her çalışana, çalışmalar başlamadan önce olası buluntu prosedürleri hakkında eğitim verilecektir.
• İnşaat çalışmaları sırasında (özellikle kazı ve hafriyat çalışmaları) herhangi bir kültürel miras/varlıkla karşılaşılması durumunda, olası buluntu prosedürü uygulanacaktır (KAYEP ÇSYÇ'nin Ek-10'una bakınız).
• Dünya Bankası ÇSS 8 hükümlerine uyulacaktır.

X

• Eğitim kayıtları
• Olası buluntu kayıtları

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil

7

Paydaş Katılımı ve Bilgi Paylaşımı

7.1

Paydaşlarla iletişim sorunları

• TTK Yüklenicisinin çalışmalarından etkilenebilecek kişilerle erken irtibat ve etkili iletişim sağlanacaktır.
• Bina yöneticileri ve kullanıcıları, çalışmalara başlamadan önce dikkat etmeleri gereken çalışmalar ve önlemler konusunda bilgilendirilecek ve Kontrolörlük Danışmanına bildirilecektir.
• Halk, ulaşılabilir yerlerde (alt-proje sahası dâhil) uygun bir duyuru ile çalışmalardan haberdar edilecektir.
• Alt projeye özgü PKP uygulanacaktır.
• Kontrolörlük Danışmanı, yerel düzeyde paydaşlarla iletişim kurarak uygun bilgileri sağlamak ve katılım faaliyetlerini izlemek için sorumlu olacak nitelikli bir İrtibat Görevlisi (“İG”) atayacaktır.
• Şikâyet Mekanizması, alt proje özgü PKP’de detaylandırıldığı şekilde uygulanacaktır.
• İG şikâyet mekanizmasını izleyecek ve endişe konularının DB gerekliliklerine uygun olarak çözüme kavuşturulmasını sağlayacaktır. Kontrolörlük Danışmanı, şikâyetleri/endişeleri/önerileri kaydedecek ve mümkünse çözüme kavuşturacaktır.
• TTK Yüklenicisi, inşaatla ilgili şikâyetlerin alındığında Kontrolörlük Danışmanına o an iletilmesini sağlayacaktır.
• Normal çalışma saatleri dışında, şantiye güvenliği, özel bir telefon numarası aracılığıyla ana iletişim noktası olarak görev yapacaktır. Güvenlik, gerekirse İG’ yi uyaracaktır.
• Tüm çalışanlar, sosyal uyumu olumsuz etkileyebilecek ve Cinsel Sömürü ve İstismar, Cinsel Taciz (“CSİ/CT”) risklerini yönetmek amacıyla Davranış Kurallarına (DK) imza atacak ve eğitim alacaktır.
• Dünya Bankası ÇSS 10 hükümlerine uyulacaktır.

X

X

• Paydaşların talepleri/soruları/şikâyetleri
• Toplantı Tutanakları
• Şikâyet Kayıtları (şikâyetler)
• Ölçümlerin görsel denetimi
• Yazılı denetim kayıtları
• Paydaş katılım kayıtları
• İmzalanmış DK
• Eğitim kayıtları
• Şikâyet kayıtları

X

TTK Yüklenicisi (uygulama)

Kontrolörlük Danışmanı (denetim/izleme)

İnşaat Maliyetine Dâhil